We creëren mede de werkelijkheid waarin we leven

Kijk eens om je heen. Wat je om je heen ziet, is jouw leven. Je relaties, je werk, de manier waarop je met mensen omgaat, de keuzes die je maakt en de situaties waarin je steeds opnieuw terechtkomt. Samen vormen ze jouw levenssituatie. En die levenssituatie vertelt vaak meer over wat er werkelijk in ons leeft dan we zelf beseffen. Want wat we belangrijk vinden, is niet altijd wat we zeggen dat we belangrijk vinden. Onze diepste prioriteiten worden vaak zichtbaar in wat we steeds opnieuw beschermen, vermijden, najagen of proberen te bewijzen.

Misschien zeg je dat vrijheid voor jou belangrijk is, maar merk je dat je steeds opnieuw kiest voor situaties waarin je weinig ruimte hebt. Misschien verlang je naar verbinding, maar trek je je terug zodra iemand dichtbij komt. Misschien wil je rust, maar vul je iedere ruimte opnieuw met werk, afspraken, prikkels of zorgen. Misschien wil je niet dat je vriend of vriendin iets doet maar zeg je toch weer geen nee. Dat betekent niet dat we bewust voor deze situaties kiezen. De meeste keuzes gebeuren onbewust. We voelen ergens wel wat we aan het doen zijn en ook zelfs dat we het ergens niet willen..... Maar toch doen we het.

We leven vanuit wat we hebben geleerd

Een deel van wat we vandaag belangrijk vinden, is gevormd door wat we eerder in ons leven hebben meegemaakt. Als kind leren we bijvoorbeeld voortdurend hoe de wereld werkt. We leren wat liefde is, wat veiligheid betekent, wat er van ons wordt verwacht en hoe we erbij kunnen horen. We leren wat wel en niet mag, wanneer we aandacht krijgen, wanneer we worden afgewezen en wat we moeten doen om ons veilig te voelen. Daaruit ontstaan overtuigingen. Misschien heb je geleerd dat je sterk moet zijn. Dat je niemand tot last mag zijn. Dat je eerst voor anderen moet zorgen. Dat je je moet aanpassen om geliefd te worden. Dat je niemand kan vertrouwen. Of dat je pas waardevol bent wanneer je iets presteert. Op een bepaald moment worden deze overtuigingen zo vertrouwd dat we ze niet meer als overtuigingen herkennen. We ervaren ze als de werkelijkheid.

We leven dan niet alleen vanuit wat er nu werkelijk is, maar ook vanuit wat we ooit hebben geleerd dat er is.

Onze patronen reizen met ons mee

Dat is een van de bijzondere dingen van ons mens-zijn. Een ervaring uit het verleden is voorbij, maar de betekenis die we eraan hebben gegeven kan nog steeds met ons meegaan. Als je bijvoorbeeld hebt geleerd dat je je moet aanpassen om geliefd te zijn, kan dat later zichtbaar worden in je relaties. Je voelt misschien feilloos aan wat de ander nodig heeft, of je vult het in. Daar speel jij meteen op in, want je patroon zegt dat jij daar verantwoordelijk voor bent. Je maakt het de ander gemakkelijk. Je spreekt je eigen behoeften minder snel uit. Grenzen stellen voelt ongemakkelijk of zelfs gevaarlijk. Aan de buitenkant lijkt het misschien alsof je steeds partners tegenkomt die weinig rekening met je houden. En het zou kunnen dat je inderdaad partners treft die steevast geen rekening met je houden. Maar dit is wat jij mede in stand houdt.

Dit is wat er speelt: Jouw innerlijke programmering bepaalt mede welke mensen je toelaat, wat je normaal vindt, wat je accepteert en hoe je reageert wanneer iets niet goed voelt. Je zegt bijvoorbeeld niet wat je werkelijk nodig hebt. De ander weet daardoor niet goed waar jouw grens ligt. Vervolgens krijg jij het gevoel dat er geen rekening met je wordt gehouden. Je trekt je terug, past je nog meer aan of wordt uiteindelijk boos. Meestal op jezelf.

En dan denk je al gauw: Zie je wel. Het gebeurt altijd weer.

Zo ontstaat een zichzelf versterkende cirkel.

Ervaring → overtuiging → verwachting → aandacht → keuze en gedrag → reactie van de omgeving → bevestiging van de overtuiging.

En omdat we de cirkel meestal niet zien, denken we dat de oorzaak buiten ons ligt. Bij de ongevoelige partner bijvoorbeeld.

Dat betekent niet dat je alles zelf creëert

Hier zit een belangrijke nuance. We creëren niet alles wat ons overkomt. Het leven bestaat uit omstandigheden waar we geen controle over hebben. Andere mensen hebben hun eigen geschiedenis, keuzes en patronen. Er gebeuren dingen die we niet hebben gekozen en nooit hadden kunnen voorzien. Maar binnen dat alles creëren we wel mede de werkelijkheid waarin we leven. Onze innerlijke wereld beïnvloedt hoe we kijken, wat we opmerken, wat we verwachten, waar we op reageren en welke keuzes we maken. En daarmee beïnvloeden we ook wat er vervolgens tussen ons en de buitenwereld gebeurt.

We nemen onszelf mee in iedere situatie die we binnenstappen. We nemen onze verwachtingen mee. Onze overtuigingen. Onze angsten. Onze verlangens. Onze grenzen. Geen grenzen. En ook alles wat we nog niet over onszelf weten.

Waarom het steeds hetzelfde lijkt

Daarom kunnen verschillende situaties uiteindelijk toch steeds op hetzelfde punt uitkomen. De mensen veranderen. De omstandigheden veranderen. De omgeving verandert. Maar als onze manier van kijken en reageren hetzelfde blijft, kan de dynamiek hetzelfde blijven. Iemand die steeds probeert liefde te verdienen, kan met verschillende partners steeds opnieuw in dezelfde dynamiek terechtkomen. Iemand die conflict koste wat kost vermijdt, kan steeds opnieuw relaties krijgen waarin belangrijke dingen niet worden uitgesproken.

Het bekende voelt voor ons zenuwstelsel vaak veiliger dan het onbekende. Zelfs wanneer het bekende ons niet gelukkig maakt. Daarom kan iets wat ongezond voor ons is toch vertrouwd voelen.

Bewustwording verandert de cirkel

De eerste stap is zien. Zien wat je steeds opnieuw doet. Welke situaties zich blijven herhalen. Waar je steeds over je eigen grens heen gaat. Waar je jezelf kleiner maakt.

Bewsutworden in het moment wat er door je hoofd heengaat, wat er wel of juist niet uit je mond komt. Je hoeft dan niet meer automatisch te doen wat je altijd deed. Je kunt in het moment van bewustwording steeds helderder zien van wat je meeneemt in het leven. Want wanneer je je eigen patronen begint te herkennen, hoef je het verleden niet langer steeds opnieuw te leven.

Bewustwording onderbreekt de automatische herhaling.

Je leeft steeds meer vanuit wat er nu werkelijk is. En alleen dan kan je dat patroon doorbreken. Alleen dan kan je vanuit je ware zelf leven. Authentiek jezelf zijn.