Twijfelen, maar niet kunnen kiezen. Wipwappen in je hoofd, zoals Loesje dat noemt. Want we willen duidelijkheid. Dus we gaan peinzen (prakipeinzen noemde mijn schoonvader het ook), draaien en woelen in ons bed, de voor- en nadelen afwegen en meestal aan anderen vragen wat zij zouden doen.
Maar twijfel is ook heel waardevol om even bij te blijven. Want de laag onder die twijfel is een bron van informatie over jezelf.
In mijn praktijk en tijdens de retraites kom ik het veel tegen. Iemand geeft aan dat ze er maar niet uitkomt welke keuze ze moet maken. Ze denkt dat dát het probleem is. Maar als we er samen bij blijven, blijkt de keuze vaak helemaal niet het belangrijkste. Want als we de twijfel laten voor wat het is en we gaan dieper kijken naar wat haar in de greep houdt wat de keuze moeilijk maakt, ligt er vaak angst, loyaliteit, schuldgevoel, een verlangen dat al jaren geen aandacht heeft gekregen, je wil de ander niet teleurstellen of een overtuiging die ooit is ontstaan en nog steeds meepraat.
De twijfel is niet het probleem, maar wel waar de twijfel naartoe wijst.
Daarom stel ik vaak een andere vraag.
Als alles mogelijk zou zijn, de wereld niet vergaat en niemand boos, teleurgesteld of gekwetst zou raken... wat zou je dan kiezen?
Natuurlijk weet ik ook dat het leven niet zo werkt. We hebben allemaal verantwoordelijkheden en we leven samen met andere mensen. Maar juist daarom is deze vraag zo waardevol.
Ze geeft je de ruimte om, al is het maar heel even, voorbij alle bezwaren te kijken. Voorbij de angst om afgewezen te worden, de verwachtingen van anderen en alle overtuigingen die zich in de loop van je leven hebben opgebouwd. Deze ruimte geeft je de mogelijkheid om te ontdekken wat er nog meer in jou leeft en gezien wil worden. Misschien wordt een verlangen ineens helder. Misschien komt er verdriet naar boven. Misschien voel je opluchting. Misschien gebeurt er helemaal niets. Ook dat is waardevolle informatie.
We zijn zo gewend om meteen een antwoord te zoeken, dat we vergeten eerst te kijken naar wat zich eigenlijk in ons afspeelt. Terwijl juist daar vaak de grootste helderheid ontstaat. Wanneer je niets hoeft weg te duwen, niets hoeft op te lossen en ook nog niet hoeft te weten wat de volgende stap is, gebeurt er iets bijzonders. Er ontstaat ruimte. Onder alle gedachten, overtuigingen en verhalen over waarom iets wel of niet kan. En juist in die ruimte wordt vaak zichtbaar wat werkelijk belangrijk voor je is.
Alles is informatie. De twijfel. Het verlangen. De angst. De opluchting. Zelfs het niet weten.
Zolang we onszelf de tijd gunnen om erbij te blijven, in plaats van meteen heen en weer te schieten tussen wel of niet, goed of fout, kan er iets zichtbaar worden wat daarvoor verborgen bleef.
Het gaat er niet om dat je alles wat zichtbaar wordt meteen moet volgen. Een verlangen is niet automatisch een opdracht. Een gevoel hoeft niet omgezet te worden in directe actie. Maar wanneer je erkent wat er in jou leeft, ontstaat er iets belangrijks: je kent jezelf beter. Je maakt een keuze niet meer vanuit iets wat onbewust aan je trekt, maar vanuit bewustzijn.