Herken jij jouw oefenmoment, juist als je wordt geraakt?

Wat zou je graag meer willen ervaren in je leven? Misschien verlang je naar meer rust, meer vertrouwen of meer kracht, zou je geduldiger willen zijn, gemakkelijker willen kunnen ontspannen of minder snel boos willen worden. Misschien wil je meer kunnen genieten, vaker in het moment zijn of beter kunnen meebewegen met wat het leven je brengt. We weten vaak heel goed wat we zouden willen ontwikkelen, en dus gaan we op zoek naar manieren om daar te komen. We volgen een meditatieles, lezen een boek over ademhaling en stress of verdiepen ons in de wijze lessen van het boeddhisme. We luisteren naar iemand die iets zegt wat ons raakt en denken: ja, dit is het. Dit is wat ik nodig heb. We voelen ons geïnspireerd en nemen ons voor om het geleerde vaker toe te passen in ons dagelijks leven. We gaan bewuster ademen, proberen meer in het moment te zijn en nemen ons voor om de volgende keer anders te reageren.

Tot het leven iets voor onze voeten gooit. Een situatie die we eerst maar even moeten fixen of uit de weg ruimen voor we kunnen beginnen aan ons voornemen het anders te gaan doen....

Iemand zegt iets wat ons raakt, een situatie loopt anders dan we hadden gehoopt of we voelen spanning ontstaan. En voordat we het goed en wel doorhebben, schieten we weer in een vertrouwde reactie. De paniek komt op, we worden boos, trekken ons terug, gaan controleren of schieten in verdedigen, pleasen of aanvallen. Precies datgene waarvan we ons eerder die dag nog hadden voorgenomen het anders te doen. 's Avonds pakken we ons mooie boek er weer bij en lezen we over innerlijke rust, bewustzijn en vertrouwen. O ja, wat mooi omschreven. Dat is precies wat ik nodig heb. En de volgende dag gaat het leven gewoon weer verder.

Want wat als dat moment waarop je wordt geraakt niet alleen een lastig moment is, maar ook een oefenmoment?

Wat je wilt ontwikkelen, moet je gebruiken

Rust, geduld, vertrouwen enz... komt niet uit de lucht vallen. De mensen die in jouw boek zo mooi vertellen dat ze vol vrede zijn in elke situatie zijn daar niet van de ene op de andere dag in gevallen. Je zou rust, vertrouwen, geduld, vrijheid en kracht kunnen vergelijken met een spier. De mogelijkheid om die kwaliteiten te ervaren zit in je, maar een spier wordt niet sterker doordat je erover leest of ernaar kijkt. Je kunt alles weten over krachttraining, de beste oefeningen kennen en een prachtige sportoutfit aanschaffen, maar uiteindelijk wordt een spier pas sterker wanneer je hem daadwerkelijk gebruikt.

Dat werkt met onze innerlijke kwaliteiten niet zo anders.

Rust ontstaat niet alleen tijdens een meditatie waarin alles stil is. Geduld ontwikkelt zich niet alleen wanneer iedereen meewerkt. Kracht leer je niet alleen kennen wanneer het leven gemakkelijk verloopt en vertrouwen wordt pas echt interessant op het moment dat je niet weet hoe iets zal aflopen.

Het leven zelf geeft ons voortdurend de mogelijkheid om te oefenen. Alleen herkennen we die momenten vaak niet als oefenmomenten. We noemen ze een vervelende situatie, een irritante opmerking, een moeilijke collega, een partner die ons niet begrijpt of iemand die precies op onze gevoelige plek lijkt te drukken.

En juist daar begint het interessant te worden.

Stel dat je meer rust en kracht in je leven wilt ervaren. Dan is de vraag niet alleen hoe je rustiger kunt worden, maar misschien nog wel meer in welke situaties het je juist niet lukt om rustig te blijven. Wanneer schiet je uit je doen? Wat gebeurt er dan in jou? Wat voel je in je lichaam, welke gedachten komen er op en welke neiging ontstaat er? Wil je jezelf verdedigen, de controle terugpakken, weglopen, aanvallen of juist de ander tevredenstellen?

En misschien is er nog een belangrijkere vraag: waar wordt er bij jou op gedrukt?

Want soms is onze reactie op wat er nu gebeurt veel groter dan de situatie zelf lijkt te verklaren. Een opmerking kan een oude boodschap raken, een afwijzing kan iets wakker maken wat al veel langer in je leeft en het gevoel geen controle te hebben kan een oude angst activeren. Op zo'n moment reageer je niet alleen op wat er in het hier en nu gebeurt; er wordt ook iets geraakt wat je eerder hebt meegemaakt en waar je misschien al lang een manier voor hebt ontwikkeld om jezelf te beschermen.

Het moment waarop je het begint te herkennen

Daar begint voor mij het echte oefenen. Niet wanneer je rustig op een meditatiekussen zit en alles vanzelf lijkt te stromen, maar juist wanneer iemand iets zegt en je merkt dat er vanbinnen iets verandert. Wanneer je lichaam zich aanspant, je gedachten sneller worden en je voelt dat je op het punt staat om te reageren zoals je dat al zo vaak hebt gedaan. Het verschil kan soms heel klein zijn. Je merkt het op voordat je er helemaal in zit.

Je voelt de frustratie opkomen en in plaats van er direct naar te handelen, blijf je er even bij. Je ademt, voelt wat er gebeurt en geeft jezelf een moment om niet automatisch te hoeven doen wat je altijd doet. Misschien ontdek je dat er onder de boosheid verdriet zit, onder de behoefte aan controle angst of onder het terugtrekken een verlangen om gezien en gehoord te worden.

In dat kleine moment ontstaat ruimte om aanwezig te blijven bij wat er werkelijk in jou gebeurt. Vanuit die aanwezigheid ontstaat er een mogelijkheid om opnieuw te kiezen hoe je met de situatie wilt omgaan Dat is het oefenmoment. Juist wanneer je wordt geraakt.

Want als je verlangt naar meer vrede in jezelf, zullen de momenten waarop je innerlijke onrust wordt aangeraakt je iets kunnen leren over die vrede. Als je meer vertrouwen wilt ontwikkelen, zijn de momenten waarop je de controle wilt overnemen misschien precies de momenten waarop je kunt oefenen. En als je meer vrijheid wilt ervaren, kan het interessant zijn om te onderzoeken waar je steeds automatisch doet wat je altijd hebt gedaan. Dat betekent overigens niet dat alles wat je overkomt een les moet zijn of dat je moeilijke situaties maar moet accepteren omdat je er iets van kunt leren. Grenzen mogen grenzen zijn en sommige situaties vragen simpelweg om afstand, een gesprek of een duidelijke keuze. Maar ook dan kan wat er in jou gebeurt je waardevolle informatie geven.

Herken jij jouw oefenmoment, juist als je wordt geraakt?

En als je het herkent, kun je jezelf misschien afvragen: wat probeert dit moment mij over mezelf te laten zien? Wat gebeurt er werkelijk in mij en wat heb ik hier te leren? Daar begint bewustzijn. En vanuit bewustzijn ontstaat ruimte voor iets nieuws.


Wil je onderzoeken wat er bij jou gebeurt wanneer je wordt geraakt en welke patronen daar steeds opnieuw actief worden? In mijn gesprekken kijken we samen naar wat er onder je automatische reacties ligt en wat je nodig hebt om meer ruimte te ervaren voor een andere manier van reageren.

Meer informatie vind je op mijn website bij counseling.